przyspieszone bicie serca, przyspieszony oddech, przyspieszony metabolizm skutkujący m.in. biegunkami, drżenia rąk. Gruźlica. Zlewne, nocne poty u dziecka, uporczywy, męczący kaszel, przewlekły stan podgorączkowy lub gorączka oraz męczliwość to symptomy rzadko występującej, ale poważnie rokującej gruźlicy. Mukowiscydoza Szmery w sercu to zjawiska dźwiękowe, które można usłyszeć podczas osłuchiwania serca stetoskopem. Nie muszą one oznaczać choroby, szczególnie gdy występują u dzieci. Mimo wszystko należy je poddać diagnostyce, mogą bowiem być symptomem choroby. Najczęściej są oznaką nierównomiernego przepływu krwi przez zastawki w sercu. Podczas badania stetoskopem lekarz sprawdza mgr Patryk Goleń Psychologia , Katowice. 60 poziom zaufania. Przyśpieszone bicie serca jest często obecne w przypadku osób cierpiących na nerwicę. Jeśli uczestniczy Pani w psychoterapii, proponuję omówić ten temat z własnym terapeutą. Jeśli pomoże to Pani uspokoić swoje obawy, to zalecam także konsultację z kardiologiem. Nagłe, szybkie bicie serca u 22-latka – odpowiada Dr n. med. Anna Błażucka Co może oznaczać szybkie bicie serca? – odpowiada Lek. Aleksandra Witkowska Częsta przyspieszona akcja serca – odpowiada Aleksander Ropielewski Dopiero kiedy wyższe wartości się powtarzają, można podejrzewać tachykardię. Jeżeli Twój podopieczny jest aktywny fizycznie, to jego puls przy wysiłku może sięgać nawet 180 uderzeń na minutę. Oczywiście aktywność u każdej osoby oznacza coś zupełnie innego. Dla schorowanego, słabego seniora dużym wysiłkiem będzie Bradykardia płodu oznacza, że akcja serca płodu jest zbyt wolna. Zaburzenia rytmu serca płodu wymagają specjalistycznych badań, a przede wszystkim kardiotokografii, czyli połączenia badania kardiograficznego i tokografii. Bradykardia pojawia się u płodu także po zabiegu diagnostycznym polegającym na pobraniu krwi pępowinowej do . Tętno, inaczej plus to częstotliwość bicia serca. Aby określić, czy tętno jest prawidłowe, musimy znać normy pomiaru. Wartości norm różnią się w zależności od wieku i płci. Kiedy je poznasz, dowiesz się, czy Twoje serce bije prawidłowo. Serce jest najważniejszym organem w ludzkim organizmie. To właśnie dzięki jego pracy żyjemy. Z sercem współpracuje układ krążenia. Oba te obszary powinny być sprawne, w przeciwnym razie występują mniej i bardziej skomplikowane nieprawidłowości w pracy organizmu. Z sercem, a także z układem krążenia ściśle związane jest pojęcie prawidłowego tętna. Jakie jest prawidłowe tętno? Jest to ilość uderzeń serca na minutę. Są określone pewne normy, które wskazują, że bicie serca jest prawidłowe lub też puls jest za wysoki lub za niski. Aby to sprawdzić należy dokonać pomiaru, a następnie wynik porównać z ustalonymi normami. To bardzo ważna informacja dla osób po 45. roku życia, zmagających się z chorobami serca, będących w podwyższonej grupie ryzyka oraz w trakcie leczenia. Czym jest tętno i czy tętno to bicie serca? Tętno to inaczej puls, określa ono częstotliwość bicia serca. Zastanawiając się, czy tętno to bicie serca, należy wiedzieć, że pojęcia „puls” i „tętno” są stosowane zamiennie i są wyrazami bliskoznacznymi. Puls, który czujemy to falisty ruch naczyń krwionośnych, na który wpływ ma sprężystość tętnic oraz skurcze serca. Normy są w znaczącym stopniu uzależnione od wieku. Jeżeli puls jest za wysoki, to mówimy o częstoskurczu lub tachykardii, a za niski to bradykardia. Prawidłowe tętno i jego pomiar – jak mierzyć tętno? Wartość tętna u człowieka można poznać po bardzo prostym badaniu, które każdy z nas jest w stanie wykonać samodzielnie bez żadnego dodatkowego sprzętu. Aby wynik był wiarygodny, zaleca się dokonywanie pomiaru po odpoczynku, najlepiej rano, zaraz po przebudzeniu. Nie najlepiej na wynik wpływa wysiłek fizyczny, a także duże emocje. Najlepszym miejscem na wykonanie pomiaru tętna jest tętnica promieniowa. Należy przyłożyć środkowy i wskazujący palec do lewego nadgarstka i go ucisnąć. W tym miejscu tętno wyczuwalne jest najwyraźniej. Innym obszarem, gdzie również bardzo dobrze czuć bicie serca, jest zagłębienie na szyi pod żuchwą. Chcąc sprawdzić wartość pulsu u człowieka, można dwa palce przyłożyć też w innych obszarach ciała, gdzie będzie on wyczuwalny, ale nieco słabiej. Może być to tętnica podkolanowa, ramienna, udowa i grzbietowa stopy. Kiedy już tętno będzie wyczuwalne, włączamy stoper i rozpoczynamy liczenie skurczów przez 15 sekund. Następnie wynik ten mnożymy razy 4, dzięki czemu otrzymujemy informację, jaka jest ilość uderzeń serca na minutę. Innym sposobem na sprawdzenie pulsu jest użycie ciśnieniomierza. Większość nowoczesnych urządzeń do pomiaru ciśnienia posiada też funkcję pomiaru tętna. W ten sposób pomiaru dokonuje lekarz, dzięki czemu otrzymuje informacje dotyczące dwóch kluczowych parametrów dla oceny prawidłowości pracy serca i układu krwionośnego. Ile wynosi puls zdrowego człowieka? Ile uderzeń serca na minutę jest prawidłowe? Jaka jest norma pulsu u człowieka, a jaka u dziecka? Na częstotliwość bicia serca wpływ ma wiele czynników, wśród których jest wiek. Przy ocenie prawidłowości pulsu uwzględnić trzeba ponadto stan zdrowia, który może nieco wpłynąć na ogólne normy. Najwyższy puls będzie u niemowląt, ponieważ aż 130 uderzeń serca na minutę, co jest w tym przypadku wartością prawidłową. U płodu obserwujemy nieco niższą wartość, mieszczącą się w normie, czyli 110-115 uderzeń serca na minutę. A ile uderzeń na minutę powinno wykonywać serce u dziecka? Zgodnie z normą jest to 100 uderzeń na minutę. Wraz z wiekiem norma ta się obniża i tak u młodzieży uznaje się za nią tętno na poziomie 85 uderzeń na minutę, a u osób dorosłych 70 uderzeń na minutę. Najniższe jest u osób starszych, gdzie prawidłowy puls wynosi 60 uderzeń na minutę Podczas profesjonalnego badania lekarz powinien zwrócić uwagę jeszcze na kilka innych ważnych parametrów, które są niezbędne do prawidłowej oceny stanu zdrowia pacjenta pod kątem kardiologicznym. Oprócz wartości tętna u człowieka powinien on uwzględnić też miarowość pulsu, a więc odstępy pomiędzy kolejnymi skurczami serca. Ważna jest też wysokość fali tętna, czyli ilość krwi, jaka wypełnia tętnice. Kolejny parametr uwzględniany przy ocenie stanu zdrowia to napięcie tętna, szybkość opróżniania i wypełniania tętnicy. Przy samodzielnym pomiarze nie jesteśmy w stanie ich ocenić, potrzebne jest do tego specjalne urządzenie. Jakie jest prawidłowe tętno? - kliknij i czytaj tutaj Wysokie tętno – ile wynosi? Wiedząc, jaki powinien być puls u człowieka, możemy określić, ile wynosi wysokie tętno. Występuje ono po przekroczeniu normy, które są różne w zależności od wieku. W przypadku dorosłego człowieka o wysokim tętnie możemy mówić w momencie, kiedy jest więcej niż 100 uderzeń serca na minutę. Taką przypadłość nazywamy też częstoskurczem. Wysoki puls występuje na skutek wielu czynników, które czasami powodują, że podwyższone tętno jest chwilowe, spowodowane zmianami, jakie zaszły w organizmie, jednak nie są to zmiany trwałe. Dzieje się tak np. podczas infekcji czy też przy wysokiej gorączce. Wysoki puls może też pojawić się przy odwodnieniu oraz biegunce i wypiciu dużej ilości kawy. W wielu przypadkach jest jednak sygnałem poważnej choroby, wymagającej interwencji i konsultacji lekarskiej. Wysoki puls jest związany z wadami serca, nadczynnością tarczycy hipoglikemią, nerwicą i nadmiernym stresem, zakrzepami i zatorami w krążeniu płucnym, a także niewydolnością krążenia i serca. Podwyższone tętno występuje ponadto u osób nałogowo palących papierosy i często pijących alkohol. Norma tętna człowieka pozwala nam również ocenić, kiedy tętno jest za niskie. To także może być zagrożeniem dla zdrowia i życia człowieka, dlatego nie należy lekceważyć sygnałów, o tym świadczących. U człowieka dorosłego niskie tętno to takie, które jest poniżej 60 uderzeń serca na minutę. Mówimy wtedy o bradykardii. O tym, że nasze tętno jest za niskie, organizm często nas informuje, wysyłając charakterystyczne sygnały. Człowiek przy nieprawidłowej ilości uderzeń serca na minutę może odczuwać ogólne osłabienie i zmęczenie, może dojść do omdlenia, pojawiają się mroczki przed oczami oraz kołatanie serca. Przy niskim tętnie występują również zawroty głowy i duszności. Czasami jest to następstwo zbyt dużego wysiłku fizycznego lub reakcja organizmu na konkretne leki. Innym razem może świadczyć o poważnej chorobie, jak np. niedoczynność tarczycy, choroba układu nerwowego, schorzenie metaboliczne czy też choroby serca. Elektrokardiograf String Opus. Kliniczny aparat ekg do profesjonalnych badań serca. Jakie powinno być tętno - kliknij i czytaj tutaj Norma tętna człowieka wynosi u osoby dorosłej 70 uderzeń serca na minutę, u dzieci jest wyższa, a u osób starszych niższa. Każde większe odchylenie od normy powinno zostać skonsultowane z lekarzem, szczególnie jeżeli utrzymuje się przez dłuższy czas i nie pojawia się np. tylko w sytuacjach stresujących czy też po wysiłku fizycznym. Forum: Mam z dzieckiem taki problem Wczoraj kiedy leżałam obok mojej śpiącej Alicji zauważyłam, a właściwie wysłuchałam, że czasami serduszko bije jej dość nierówno. jestem bardzo zaniepokojona. Niedawno byłyśmy u lekarki i było wszystko w porządku. Czy u dzieci tak się dzieje? A może ktoś zna dobrego kardiologa dziecięcego – okolice Katowic, Tarnowskich Gór? DZIECKO JUŻ JESTMam z dzieckiem taki problemNierówne bicie serca Angina u dwulatka Mój Synek ma 2 lata i 2 miesiące. Od miesiąca kaszlał i smarkał a od środy dostał gorączki (w okolicach +/- 39) W tym samym dniu zaczął gorączkować mąż –... Czytaj dalej → Skubanie paznokci – Co robić, gdy dziecko skubie paznokcie? Może wy macie jakieś pomysły, Zuzanka od jakiegoś czasu namiętnie skubie paznokcie, kiedyś walczyłam z brudem za nimi i obcinaniem ich, a teraz boję się że niedługo zaczną jej wrastać,... Czytaj dalej → Mozarella w ciąży Dzisiaj naszła mnie ochota na mozarellę. I tu mam wątpliwości – czy w ciąży można jeść mozzarellę?? Na opakowaniu nie ma ani słowa na temat pasteryzacji. Czytaj dalej → Czy leczyć hemoroidy przed porodem? Po pierwszej ciąży, a bardziej porodzie pojawiły się u mnie hemoroidy, które się po jakimś czasie wchłonęły. Niestety teraz pojawiły się znowu. Jestem w 6 miesiącu ciąży i nie wiem,... Czytaj dalej → Ile kosztuje żłobek? Dziewczyny! Ile płacicie miesięcznie za żłobek? Ponoć ma być dofinansowany z gminy, a nam przyszło zapłacić 292 zł bodajże. Nie wiem tylko czy to z rytmiką i innymi. Czy tylko... Czytaj dalej → Pytanie do stosujących zastrzyki CLEXANE w ciąży Dziewczyny mam pytanie wynikające z niepokoju o clexane w ciąży. Biorąc od początku ciąży zastrzyki Clexane w brzuch od razu zapowiedziano mi, że będą oprócz bolesności, wylewy podskórne, sińce, zrosty... Czytaj dalej → Mam synka w wieku 16 m-cy. Budzi się w nocy o stałej porze i nie może zasnąć. Mój syn budzi się zawsze o 2 lub 3 w nocy i mimo podania butelki z piciem i wzięcia do łóżka zasypia dopiero po ok. 2 godzinach. Wcześniej dostawał w... Czytaj dalej → Dziewczyny po cc – dreny Dziewczyny, czy któraś z Was miała zakładany dren w czasie cesarki? Zazwyczaj dreny zdejmują na drugi dzień i ma on na celu oczyszczenie rany. Proszę dajcie znać, jeśli któraś miała... Czytaj dalej → Meskie imie miedzynarodowe. Kochane mamuśki lub oczekujące. Poszukuję imienia dla chłopca zdecydowanie męskiego. Sama zastanawiam się nad Wiktorem albo Stefanem, ale mój mąż jest jeszcze niezdecydowany. Może coś poradzicie? Dodam, ze musi to... Czytaj dalej → Czy to możliwe, że w 15 tygodniu ciąży?? Dziewczyny!!! Sama nie wiem co mam o tym myśleć. Wczoraj wieczór przed kąpielą zauważyłam przezroczystą kropelkę na piersi, ale niezbyt się nią przejełam. Po kapieli lekko ucisnęłam tą pierś i... Czytaj dalej → Jaką maść na suche miejsca od skazy białkowej? Dziewczyny, których dzieci mają skazę białkową, może polecicie jakąś skuteczną maść bez recepty na suche placki, które pojawiają się na skórze dziecka od skazy białkowej? Czym skutecznie to można zlikwidować? Czytaj dalej → Śpi albo płacze – normalne? Juz sama nie wiem co mam myśleć. Mój synek ma dokładnie 5 tygodni. A mój problem jest taki, że jak mały nie śpi, to płacze. Nie mogę nawiązać z nim... Czytaj dalej → Wielotorbielowatość nerek W 28 tygodniu ciąży zdiagnozowano u mojej córeczki wielotorbielowatość nerek – zespół Pottera II. Mój ginekolog skierował mnie do szpitala. W białostockim szpitalu po usg powiedziano mi, że muszę jechać... Czytaj dalej → Ruchome kolano Zgłaszam się do was z zapytaniem o tytułowe ruchome kolano. Brzmi groźnie i tak też wygląda. dzieciak ma 11 miesięcy i czasami jego kolano wyskakuje z orbity wygląda to troche... Czytaj dalej → Co to jest arytmia? Zaburzenia rytmu serca, czyli arytmie, to choroby, w których serce pracuje w nieprawidłowym rytmie. Jeśli rytm serca jest zbyt wolny, to taką arytmię nazywamy bradyarytmią, a jeśli zbyt szybki – tachyarytmią. W zaburzeniach rytmu serca praca serca może być miarowa (różni się wówczas od rytmu prawidłowego tylko częstotliwością), albo niemiarowa, z występowaniem skurczów serca przedwczesnych lub też z brakiem (wypadaniem) oczekiwanych skurczów serca. Zdrowe, prawidłowo pracujące serce jest pobudzane do skurczów naturalnymi impulsami elektrycznymi, które są przewodzone przez wyspecjalizowany system komórek nazywany układem przewodzącym serca. Układ ten można najlepiej porównać do instalacji elektrycznej doprowadzającej bodźce do właściwego miejsca we właściwym czasie. Dzięki niemu jamy serca pobudzane są do skurczu w ściśle zorganizowany, sekwencyjny sposób (najpierw przedsionki serca, a wkrótce po nich komory serca), co zapewnia najbardziej efektywny przepływ krwi przez serce. Praca układu przewodzącego serca pozostaje pod wpływem wielu czynników ogólnoustrojowych i miejscowych, które pozwalają dostosować szybkość i miarowość rytmu serca do chwilowych potrzeb organizmu. Dlatego podczas spoczynku serce pracuje wolniej, a w czasie wysiłku czy zdenerwowania znacznie szybciej. Dlatego także serce człowieka chorego z gorączką pracuje znacznie szybciej. Systemy sterujące pracą układu przewodzącego powodują również, że podczas wdechu serce pracuje nieco szybciej niż w czasie wydechu. Bodźce pobudzające serce do skurczu i przewodzone układem przewodzącym powstają w grupie komórek będących jego najwyższym piętrem, położonej w prawym przedsionku i nazywającej się węzłem zatokowym. Stąd impulsy są przewodzone do wszystkich części serca. Węzeł zatokowy jest naturalnym rozrusznikiem serca i jego praca nadaje sercu miarowy rytm. Zaburzenia rytmu serca (arytmia) występują wówczas, gdy: Impulsy są generowane w układzie przewodzącym serca zbyt wolno lub zbyt szybko Impulsy pobudzające serce do skurczu są generowane poza układem przewodzącym serca Z powodu zaburzeń przewodzenia impulsów w układzie przewodzącym serce nie jest pobudzane impulsami prawidłowo generowanymi w węźle zatokowym Z powodu nieprawidłowej budowy lub czynności układu przewodzącego serca albo też wskutek obecności dodatkowych, nieprawidłowych szlaków, którymi rozprzestrzeniają się w sercu impulsy dochodzi do „zapętlenia się” impulsu. Wówczas impuls pobudzający serce krąży w pętli, pobudzając serce do skurczów w bardzo szybkim rytmie. Arytmia może występować przejściowo lub mieć charakter trwały. Arytmie mogą być wywołane wieloma czynnikami, ale znaczna ich część powstaje z nieznanej przyczyny. Arytmie mogą być wrodzone i wówczas dziecko przychodzi na świat z nieprawidłowym rytmem serca. Arytmie towarzyszą niektórym wadom rozwojowym serca. Arytmia może też zostać spowodowana przez różne choroby. Do znanych przyczyn zaburzeń rytmu należą infekcje, zaburzenia składu płynów ustrojowych, a zwłaszcza krwi, zapalenie mięśnia sercowego, niektóre leki. Zaburzenia rytmu serca mogą wystąpić z powodu mechanicznego uszkodzenia serca w czasie urazu lub w przebiegu operacji serca. Do arytmii może dojść również z powodu działania wielu używek, substancji pobudzających, a czasem w wyniku stresu. Pewne arytmie powstają z powodu mutacji genetycznych. Pomimo że mutacje te są obecne od najwcześniejszych etapów rozwoju płodowego, to zaburzenia rytmu występują u tych osób znacznie później, czasem dopiero w wieku dorosłym. Jak często występuje arytmia u dzieci? Arytmie często występują u dzieci. Jak pokazują wyniki długotrwałego monitorowania rytmu serca, pobudzenia przedwczesne wywodzące się z przedsionków lub komór serca występują u większości badanych dzieci. Jednakże w zdecydowanej większości przypadków są to pobudzenia bardzo nieliczne, występujące bez objawów odczuwanych przez pacjenta i niezagrażające żadnymi powikłaniami. Istotne zaburzenia rytmu i przewodzenia występują znacznie rzadziej. Dla przykładu, najczęstsza arytmia wymagająca leczenia, zespół Wolffa, Parkinsona i White’a (WPW), w którym obecny jest dodatkowy szlak przewodzący bodźce i powodujący napadowe kołatanie serca, jest rozpoznawany u 15 na 10 000 dzieci. Równie rzadko występują istotne zaburzenia przewodzenia w układzie przewodzącym serca, co zwykle objawia się wolniejszą od prawidłowej częstotliwością rytmu serca. Wrodzony całkowity blok serca zdarza się u 1 na 25 000 noworodków. Arytmie występują częściej u dzieci z wrodzonymi wadami serca, zwłaszcza poddawanych leczeniu operacyjnemu serca. U pacjentów z niektórymi wadami serca po leczeniu operacyjnym, w trakcie wieloletniej obserwacji stwierdza się istotne zaburzenia rytmu serca nawet u ponad połowy pacjentów. Jakie są objawy arytmii? Zaburzenia rytmu serca wpływają na efektywność jego pracy. Ilość krwi pompowanej przez serce pracujące nieregularnie, zbyt szybko lub zbyt wolno, może być znacznie mniejsza od prawidłowej. Objawy zmniejszonej ilości krwi pompowanej przez serce do ciała, a szczególnie do mózgu są zwykle dominującymi objawami groźnych zaburzeń rytmu serca. Należą do nich: zawroty głowy, osłabienie, męczliwość, duszność i omdlenia. Niemiarowa czynność serca może być odczuwana przez pacjenta, a znaczne przyspieszenie rytmu serca również bywa odczuwane jako kołatanie serca. U małego dziecka, zwłaszcza niemowlęcia, objawy arytmii mogą być niecharakterystyczne, np. osłabione łaknienie, wymioty, bladość skóry, drażliwość. Czasem arytmia, nawet o znacznym nasileniu, nie jest w żaden sposób odczuwana przez pacjenta. Dla lekarza badającego dziecko najważniejszym objawem arytmii jest stwierdzenie niemiarowego, zbyt wolnego lub zbyt szybkiego tętna. Miarowość i częstotliwość rytmu serca jest oceniania przez lekarza również podczas osłuchiwania serca. Innymi stwierdzanymi przez lekarza objawami, które mogą wystąpić u pacjenta w konsekwencji arytmii są oznaki niewydolności serca. Należą do nich między innymi przyspieszenie oddechu, bladość skóry, objawy zastoju krwi w płucach stwierdzane w osłuchiwaniu płuc, objawy zastoju krwi w narządach wewnętrznych (na przykład powiększenie wątroby), obrzęki. Lekarz zapyta rodziców o objawy obserwowane przez nich u dziecka w ostatnich dniach, o przebyte choroby, a także o choroby (zwłaszcza choroby serca) występujące u innych członków rodziny. Co zrobić w przypadku wystąpienia objawów arytmii u dziecka? W przypadku podejrzenia arytmii sposób postępowania jest uzależniony od towarzyszących jej objawów. Jeżeli najważniejszym objawem jest uczucie niemiarowej pracy serca lub zbyt szybkiej pracy serca u dziecka bez innych objawów chorobowych, zwykle wystarczające jest zgłoszenie się do pediatry w normalnym trybie. Dziecko, które podczas incydentów kołatania serca lub niemiarowej pracy serca jest osłabione, ma zawroty głowy, jest blade, czy też zemdlało z tego powodu, powinno być zbadane przez lekarza w trybie pilnym. Jeśli natomiast towarzyszące objawy nie ustępują w czasie kilku minut, ulegają nasileniu bądź też w trakcie odczuwania kołatania serca lub niemiarowej pracy serca dziecko traci przytomność, może ono wymagać nagłej pomocy lekarskiej i wówczas należy wezwać pogotowie ratunkowe. Rodzice dziecka, u którego podejrzewa się zaburzenia rytmu serca, powinni potrafić zbadać dziecku tętno. Czasem przydatny okazuje się zakup stetoskopu, gdyż zbadanie tętna, zwłaszcza u niemowlęcia czy małego dziecka, jest trudniejsze od wysłuchania pracy serca stetoskopem nawet dla laika. Jeśli u dziecka rozpoznano poważną arytmię, jego opiekunowie powinni się przeszkolić w zasadach rozpoznawania zatrzymania krążenia oraz prowadzenia czynności reanimacyjnych: masażu serca i sztucznego oddychania. W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie arytmii? Początkiem diagnostyki arytmii jest badanie lekarskie. Nierzadko arytmia jest przypadkowo rozpoznawana w trakcie takiego badania u dziecka zgłaszającego się do lekarza z zupełnie innych przyczyn. Spoczynkowy zapis EKG Pierwszym i najważniejszym badaniem pomocniczym w dalszej diagnostyce arytmii jest badanie elektrokardiograficzne (EKG). Jest to badanie czynności elektrycznej serca, czyli prądów elektrycznych, jakie wytwarza podczas pracy mięsień sercowy. Badanie jest całkowicie bezbolesne. Polega ono na rejestracji potencjałów elektrycznych elektrodami (metalowymi przyssawkami lub niewielkimi blaszkami) przyłożonymi do skóry w ściśle określonych miejscach. Elektrody są podłączone do elektrokardiografu, czyli aparatu mierzącego i zapisującego na specjalnym papierze zmiany napięć. Dziecko w czasie tego badania pozostaje w spoczynku. Zapis jest następnie analizowany przez lekarza. Na jego podstawie można określić rodzaj występujących zaburzeń rytmu serca. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić wykonanie dodatkowych badań elektrokardiograficznych, na przykład badania EKG podczas wysiłku lub też ciągłego badania EKG przez dłuższy czas, np. dobę lub nawet kilka dni (metodą Holtera). Jest to konieczne, jeżeli objawy występują rzadko, wskutek czego spoczynkowe badanie EKG może nie wykazywać żadnych zmian. Wysiłkowe badanie EKG Wysiłkowe badanie EKG polega na rejestracji zapisu EKG u pacjenta podczas wysiłku fizycznego. W praktyce polega to na przeprowadzeniu badania u dziecka na ruchomej bieżni lub na ergometrze rowerowym podobnym do roweru treningowego. Badanie to jest przydatne, zwłaszcza u tych dzieci, u których objawy arytmii stwierdza się podczas wysiłku fizycznego. W przypadku niektórych arytmii istotne jest ponadto stwierdzenie zachowania się określonej arytmii podczas wysiłku fizycznego w celu oceny jej istotności lub też wskazań do zastosowania szczególnego sposobu jej leczenia. Wysiłkowe badanie EKG można przeprowadzić tylko u dzieci, które są w stanie wystarczająco dobrze współpracować z personelem wykonującym badanie – przeważnie dotyczy to dzieci starszych. Badanie EKG metodą Holtera Całodobowe lub wielodniowe badanie EKG, czyli monitorowanie EKG metodą Holtera (nazwa pochodzi od nazwiska twórcy tej metody diagnostycznej) jest stosowane w arytmiach, w których nieprawidłowości w zapisie EKG występują niuregularnie i są rzadkie. W tej sytuacji spoczynkowy zapis EKG może ich nie wykryć. Innym ważnym wskazaniem do stosowania tej metody jest ocena nasilenia arytmii. Badanie to ma zastosowanie również do oceny wyników leczenia arytmii. Badanie polega na ciągłej rejestracji zapisu EKG przez 24 godziny, kilka dni, a nawet tydzień. Urządzenie składa się z rejestratora wielkości niewielkiego telefonu komórkowego i kilku elektrod przyklejonych do skóry na powierzchni klatki piersiowej. W czasie rejestracji zapisu urządzenie to nie wymaga żadnej obsługi. Zwykle możliwe jest natomiast skorzystanie z odpowiedniego przycisku, którego zadaniem jest dodanie do rejestrowanego zapisu informacji, że w danym momencie pacjent odczuwał jakieś dolegliwości. Może to mieć w dalszej analizie badania znaczenie w powiązaniu nieprawidłowości elektrokardiogramu z objawami występującymi u pacjenta. Po zakończeniu rejestracji, dane z rejestratora są przenoszone do komputera, z którego korzysta lekarz lub technik elektrokardiolog analizujący badanie. Zaburzenia rytmu serca, które wystąpiły podczas badania są nie tylko wykrywane, ale także liczone. Pozwala to na ocenę występowania oraz stopnia ich nasilenia, a także ich skojarzenie z dobową aktywnością pacjenta: snem, wysiłkiem, odpoczynkiem itp. Podczas badania dziecko powinno wykonywać czynności takie jak zwykle, bo taki jest sens badania. Należy unikać jedynie zamoczenia elektrod podczas toalety dziecka. Rozważnie należy podchodzić do udziału dziecka w zajęciach ruchowych (np. wychowania fizycznego) podczas badania. Taki zapis może być diagnostycznie cenny, ale większe jest ryzyko odklejenia elektrod, nie wspominając o mechanicznym uszkodzeniu rejestratora. W ciągu każdego badania należy zwracać uwagę na to, czy elektrody się nie odklejają. Dobrze jest mieć kilka zapasowych elektrod, którymi można zastąpić te odklejone. Elektrody należy sprawdzać również podczas snu dziecka, gdyż ich odklejenie w nocy może skutkować brakiem zapisu przez wiele godzin. Wszczepialny rejestrator pętli W bardzo rzadkich, wybranych przypadkach lekarz może zaproponować zastosowanie w diagnostyce tak zwanego rejestratora pętli EKG. Jest to urządzenie wielkości pastylki, które wszczepia się pacjentowi pod skórę. Jego zadaniem jest stała, nieprzerwana rejestracja EKG w ciągu wielu tygodni, a nawet miesięcy. Urządzenie to stosuje się w wykrywaniu arytmii u pacjentów z groźnymi objawami, zwłaszcza niektórymi rodzajami omdleń, co do których może zachodzić podejrzenie, że są spowodowane zaburzeniami rytmu serca. Urządzenie to stosuje się jedynie wtedy, gdy w innych badaniach nie udaje się wykryć arytmii lub innego wyjaśnienia występujących objawów. Inwazyjne badanie elektrofizjologiczne Jest to szczególny rodzaj badania elektrokardiograficznego, w którym impulsy elektryczne są mierzone nie poprzez elektrody umieszczone na powierzchni skóry, ale wprowadzone do wnętrza jam serca. Elektrody (cienkie przewody) wprowadzane są do serca poprzez duże naczynia obwodowe, najczęściej poprzez żyły i tętnice przebiegające w pachwinach. Dziecko podczas badania jest poddane znieczuleniu ogólnemu. Pozycja elektrod umieszczonych w sercu jest kontrolowana obrazem rentgenowskim lub innymi metodami obrazowymi. Badanie takie umożliwia bardzo precyzyjne określenie mechanizmu występowania arytmii. Umożliwia również dokładną ocenę funkcji układu przewodzącego bodźce w sercu pacjenta. Obecnie badanie to wykonywane jest w przypadkach, gdy planowane jest inwazyjne leczenie zaburzeń rytmu serca będące dalszą częścią tej procedury. W diagnostyce zaburzeń rytmu serca można stosować również inne metody diagnostyczne, takie jak badanie echokardiograficzne, zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, rezonans magnetyczny serca czy też inne badania zlecane przez kardiologa w szczególnych przypadkach, w zależności od rodzaju arytmii, innych chorób towarzyszących czy też innych zaburzeń związanych z arytmią. Arytmia może towarzyszyć innym chorobom zarówno serca (np. zapaleniu mięśnia sercowego), jak i innych narządów (np. nadczynności tarczycy). Diagnostyka jest zatem ukierunkowana również na wykrycie możliwych przyczyn wystąpienia zaburzeń rytmu. Leczenie zaburzeń rytmu serca (arytmii) u dzieci Samo rozpoznanie zaburzeń rytmu serca nie przesądza o decyzji co do podjęcia leczenia. W przypadku rozpoznania arytmii u dziecka, o leczeniu decyduje przede wszystkim rodzaj występujących objawów. Jeśli arytmia nie powoduje dolegliwości, to najczęściej nie wymaga leczenia. Dziecko wymaga wówczas zwykle okresowych wizyt kontrolnych u kardiologa i wykonywania zaleconych badań. Niekiedy kardiolog zaleca modyfikację trybu życia, ograniczenie stosowania używek, np. napojów zawierających kofeinę i wprowadzenie suplementów diety zawierających magnez czy potas. U dzieci z zaburzeniami rytmu serca powodującymi objawy stosuje się opisane poniżej metody leczenia. W rzadkich przypadkach wprowadza się leczenie mimo braku objawów z uwagi na rodzaj arytmii i ryzyko związane z wystąpieniem jej groźnych powikłań. Leczenie farmakologiczne W niektórych przypadkach kardiolog zaleca stosowanie leków. Są to zwykle leki bardzo dobrze tolerowane przez dzieci i niewywołujące działań niepożądanych pod warunkiem przyjmowania leków w zaleconych, odpowiednich dawkach. U dzieci dawkę leku lekarz ustala na podstawie masy ciała lub powierzchni ciała pacjenta. Z tego powodu u dzieci, a zwłaszcza u niemowląt dawki leków przeciwarytmicznych muszą być często modyfikowane. Należy ściśle przestrzegać zaleconego sposobu dawkowania. Jeśli z takich czy innych przyczyn dawka leku nie została w pełni podana (np. niemowlę ulało treść pokarmową wkrótce po podaniu leku), w żadnym wypadku nie należy powtarzać podania dawki leku i podać w odpowiednim czasie kolejną dawkę zleconą przez lekarza. Celem farmakologicznego leczenia arytmii nie zawsze jest eliminacja zaburzeń rytmu. Niekiedy leczenie ma na celu zmianę częstotliwości rytmu serca (np. jego przyspieszenie u chorych ze zbyt wolnym rytmem) lub ochronę pacjenta przed wystąpieniem dodatkowych, niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca. Leki przeciwarytmiczne na ogół stosuje się długotrwale. W niektórych arytmiach groźne zaburzenia rytmu serca mogą wystąpić w trakcie przyjmowania różnych powszechnie stosowanych leków, na przykład niektórych antybiotyków, leków przeciwalergicznych i wielu innych. W takich przypadkach kardiolog konsultujący dziecko zawsze informuje o tym rodziców i przekazuje listę leków, których dziecko nie może otrzymywać. Listę tę należy każdorazowo okazywać pediatrze i innym lekarzom, którzy zlecają dziecku jakikolwiek lek. Leczenie inwazyjne zaburzeń rytmu serca Wszczepienie stymulatora serca Jeśli arytmia u dziecka jest spowodowana zbyt wolnym generowaniem impulsów pobudzających serce lub blokiem przewodzenia tych impulsów, leczenie farmakologiczne jest nieskuteczne lub niewskazane, a rytm serca dziecka jest bardzo wolny i powoduje np. występowanie omdleń czy zasłabnięć, leczenie polega na wszczepieniu urządzenia elektronicznego pobudzającego serce do skurczów, czyli stymulatora (rozrusznika) serca. Nowoczesne stymulatory serca potrafią nie tylko generować impulsy, ale także rejestrować własną czynność przedsionków i komór pacjenta i dostosowywać swoją pracę do istniejącego rytmu tak, aby w jak największym stopniu upodobnić stymulowany rytm do naturalnego rytmu pacjenta. Stymulator jest urządzeniem wielkości zegarka, jest połączony z sercem przewodami (elektrodami). U niemowląt i małych dzieci stymulator jest wszczepiany w powłoki jamy brzusznej. Końce elektrod przewodzących impulsy stymulatora są naszywane przez chirurga na serce. U starszych dzieci stymulator może być wszczepiony w okolicę poniżej obojczyka, a elektrody wprowadzane są wówczas do serca poprzez naczynia krwionośne, bez konieczności naszywania ich na serce. Z powodu zużycia baterii stymulator serca musi być co kilka lat wymieniany. Wszczepienie kardiowertera W leczeniu niektórych zaburzeń rytmu serca lekarz zaleca wszczepienie kardiowertera. Jest to urządzenie podobne do stymulatora serca, które poza możliwością generowania impulsów pobudzających serce do skurczu potrafi również w razie wystąpienia groźnej dla życia arytmii umiarowić pracę serca silnym impulsem elektrycznym. Ablacja Arytmie często spowodowane są mikroskopijnym defektem budowy serca: obecnością ogniska generującego nieprawidłowe bodźce bądź istnieniem nieprawidłowego połączenia, które przewodzi bodźce obok układu przewodzącego. Ablacja polega na usunięciu defektu poprzez zniszczenie tego miejsca wysoką lub niską temperaturą. Zabieg taki wykonywany jest po uprzednim badaniu elektrofizjologicznym opisanym powyżej, które pozwala na precyzyjne określenie lokalizacji ogniska wywołującego arytmię. Cewnikiem (długim, cienkim przewodem) wprowadzonym do serca przez naczynia krwionośne, doprowadza się do zniszczenia tego miejsca. Po wykonanym skutecznie zabiegu ablacji dziecko powraca całkowicie do zdrowia i najczęściej nie wymaga już dalszego leczenia. Leczenie metodą ablacji można prowadzić u niektórych pacjentów, zwłaszcza gdy arytmia objawia się u nich występowaniem napadowych kołatań serca. Najczęstsze arytmie Poniżej przedstawiono krótkie omówienie typów arytmii, które najczęściej występują u dzieci. Przedwczesne pobudzenia nadkomorowe Pobudzenie jest nieprawidłowo, przedwcześnie generowane w przedsionkach lub układzie przewodzącym serca powyżej komór serca. Co jakiś czas serce kurczy się wcześniej niż powinno, co może być odczuwane przez dziecko jako dodatkowe uderzenie serca. Jest to najczęstszy typ arytmii, zwykle o łagodnym przebiegu. Najczęściej nie wymaga leczenia, a jedynie okresowej kontroli kardiologicznej. Przedwczesne pobudzenia komorowe Pobudzenie jest generowane przez ognisko położone w lewej lub prawej komorze serca. Serce kurczy się wcześniej, niż należałoby oczekiwać przy rytmie obserwowanym u pacjenta. Może być odczuwane jako dodatkowe, silniejsze uderzenie. Ta arytmia często jest łagodna i nie wymaga leczenia, lecz niekiedy może być groźna, zwłaszcza gdy nasila się przy wysiłku, powoduje omdlenia, jest skojarzona z innymi chorobami serca. W takich przypadkach leczenie jest konieczne. Częstoskurcz nadkomorowy Częstoskurcz nadkomorowy to bardzo szybki rytm serca spowodowany wystąpieniem kolejno następujących po sobie skurczów przedsionków. Taki rytm może powstać w wyniku obecności ogniska, które pracuje z taką prędkością lub też w wyniku krążenia impulsu pobudzającego przedsionki w tzw. pętli. Częstoskurcz może mieć częstotliwość 200, a u niemowląt nawet 300 i więcej uderzeń na minutę. Jest on odczuwany przez dziecko jako kołatanie serca, a niekiedy może wywołać omdlenie. Częstoskurcz trwający kilka godzin doprowadza do rozwoju niewydolności serca. Częstoskurcz nadkomorowy zawsze wymaga podjęcia szybkiego leczenia w warunkach szpitalnych. Dzieci z napadami częstoskurczu nadkomorowego są zwykle kwalifikowane do leczenia metodą ablacji. Częstoskurcz komorowy Podobnie jak w przypadku częstoskurczu nadkomorowego, częstoskurcz komorowy powstaje, gdy przedwczesne pobudzenia komorowe występują w serii. Bodźce pobudzające serce powstają w komorach serca, a nie w węźle zatokowym. U dzieci występuje rzadko. W tej grupie arytmii są zaburzenia rytmu zarówno śmiertelnie groźne, jak i stosunkowo łagodne. Niektóre zagrażają nagłą śmiercią sercową, podczas gdy inne są nieodczuwalne dla pacjenta i mogą trwać latami. Niemniej, częstoskurcz komorowy w każdym przypadku wymaga stałej i starannej kontroli i leczenia kardiologicznego. Zespół preekscytacji Zespół preekscytacji to choroba, w której obok prawidłowego układu przewodzącego w sercu istnieje dodatkowe połączenie elektryczne przedsionków i komór. Czasem, choć nie zawsze, powoduje to powstanie charakterystycznych zmian w zapisie EKG. Zespół preekscytacji jest powodem występowania napadowych kołatań serca. Dochodzi do nich, gdy w wyniku obecności dwóch szlaków łączących elektrycznie przedsionki i komory pobudzający je impuls zaczyna krążyć w tzw. pętli: jednym szlakiem zstępuje od przedsionków do komór, a drugim wraca z komór do przedsionków. Jeśli u dziecka obecne są typowe zmiany w zapisie EKG oraz występują napady kołatania serca, to rozpoznaje się wówczas zespół Wolfa, Parkinsona i White’a. Napad kołatania serca może powodować omdlenie, a długo trwający napad może być niebezpieczny dla życia. W przebiegu zespołu preekscytacji mogą wystąpić również inne niebezpieczne dla życia zaburzenia rytmu serca. Dlatego u pacjentów, u których występują kołatania serca, stosuje się zapobiegające im leki. U pacjentów tych zaleca się również wykonanie ablacji. Polega on na usunięciu nieprawidłowego szlaku łączącego przedsionki i komory. fot. Adobe Stock Spis treści: Czym jest puls? Prawidłowy puls - normy Skąd wiadomo, że tętno jest prawidłowe? Jak zmierzyć tętno? Rodzaje tętna Dlaczego serce bije za szybko? Jak można spowolnić puls? Co oznacza za niski puls? Bezpieczne tętno podczas wysiłku Czym jest ciśnienie krwi? Czym jest puls? Puls (tętno) to falisty ruch ściany tętnic wywołany skurczami serca i zależny od elastyczności ścian tętnic. Praca serca opiera się na trzech fazach: skurcz, rozkurcz i pauza. Fala krwi wtłaczana do tętnic podczas skurczu uderza w elastyczne ściany naczyń, co da się wyczuć jako tętno. Dlatego puls, obok ciśnienia tętniczego krwi, stanowi ważny parametr, dzięki któremu wiemy, czy nasze serce ma się dobrze. Bada się go na tętnicy promieniowej, ramiennej lub szyjnej zewnętrznej za pomocą opuszków dwóch palców (ale nie kciuków, bo można pomylić puls osoby badanej ze swoim). Puls, czyli inaczej tętno, to częstość pracy serca oraz również puls mierzony na tętnicy obwodowej. Możemy ocenić go pod kątem wypełnienia oraz jego twardości. Ocenić palpacyjnie możemy również to, jak wypełnione są tętnice i czy mają one cechy stwardnienia czy nie. Czyli podsumowując: oceniamy częstość pracy serca, ewentualne zaburzenia rytmu serca oraz wypełnienie i twardość naczyń– wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Paweł Buszman. Prawidłowy puls - normy Wiek Norma Niemowlęta 130-140/min Dziecko 2-letnie Dziecko 7-letnie 110-130/min 80-90/min Młodzież 85/min Dorośli 66-76/min Osoby starsze 60-65/min Prawidłowe tętno u osoby dorosłej powinno wynosić nie więcej niż 70-75 uderzeń serca na minutę. Chociaż badania wskazują, że wolniejszy rytm serca wiąże się z dłuższym życiem, to nie może być jednak zbyt wolny. Pojawia się coraz więcej badań naukowych, które udowadniają, że szybkie bicie serca zwiększa ryzyko wielu chorób (zobacz najczęstsze choroby serca). Jest (obok podwyższonego poziomu cholesterolu i nadciśnienia) ważnym czynnikiem ryzyka wystąpienia zawału i udaru. Skąd wiadomo, że tętno jest prawidłowe? W badaniu tętna bierze się pod uwagę 6 czynników: Częstotliwość (puls szybki lub wolny), Miarowość (siła uderzeń serca i odstępy między nimi), Napięcie (siła oporu tętnicy), Wypełnienie (tętnicy krwią), Chybkość (szybkość, z jaką tętnica wypełnia się i opróżnia), Symetria (po obu stronach ciała tętno powinno być takie samo). Cechy te mogą powiedzieć wiele o stanie zdrowia osoby badanej. Przykładowo tętno małe i leniwe wskazuje na zwężenie zastawki aortalnej, tzw. nitkowate tętno, czyli szybkie i słabe, świadczyć może o wstrząsie, tamponadzie serca, ale może też występować przy gorączce. Puls na przemian mocny i słaby świadczy najczęściej o niewydolności lewej komory serca. Jeżeli tętno nie jest symetryczne na tych samych tętnicach, można podejrzewać rozwarstwienie lub tętniaka aorty. Jak zmierzyć tętno? Pomiar pulsu z reguły można wykonać na wszystkich tętnicach przebiegających pod skórą: na nadgarstku, szyi, skroni i na grzbiecie stopy. Jednak w razie udzielania pierwszej pomocy, zgodnie z rekomendacjami Europejskiej Rady Resuscytacji, tętno najlepiej mierzyć na tętnicy szyjnej, ponieważ jest zlokalizowana najbliżej serca. W normalnych warunkach możemy sami sprawdzić swoje tętno. Mierzy się je po krótkim odpoczynku lub rano, wkrótce po przebudzeniu. Przyciśnij dwa palce prawej dłoni do lewego nadgarstka lub połóż je na szyi, nieco z boku. Gdy wyczujesz tętno, włącz stoper (możesz użyć także zegarka z sekundnikiem) i licz uderzenia przez 15 sekund. Wynik pomnóż przez 4. W ten sposób wyliczysz, ile wynosi twoje tętno na minutę (jeżeli występują nieprawidłowości w pulsie, uderzenia należy liczyć przez pełną minutę). Warto wiedzieć, że prawidłowy puls jest różny w zależności od wieku i wytrenowania organizmu. grafika: Adobe Stock Pomiar tętna na tętnicy szyjnej, fot. Adobe Stock Tętno można mierzyć też za pomocą ciśnieniomierza lub pulsometru. Są dostępne pasy piersiowe do pomiaru tętna oraz zegarki z taką funkcją. Im bardziej wytrenowany organizm, tym niższe tętno spoczynkowe. Sportowcy osiągają wyniki około 40-50 uderzeń na minutę, choć znany jest przypadek, gdy u sportowca podczas snu było ich tylko 20. Zegarki z funkcją pomiaru tętna: Rodzaje tętna Możemy wyróżnić następujące rodzaje tętna: wysokie (u osób z niedomykalnością zastawki aortalnej), nitkowate (może się pojawić podczas gorączki lub wstrząsu), dykrotyczne (pojawia się w tamponadzie serca lub ciężkiej niewydolności serca), twarde (zwykle u osób ze zwężoną zastawką aortalną), dziwaczne (pojawia się w astmie, tamponadzie, zatorowości płucnej), naprzemienne (przy niewydolności lewokomorowej), bliźniacze (przy zaburzeniach rytmu serca). Dlaczego serce bije za szybko? Jest wiele czynników, które sprawiają, że nasze serce musi pracować szybciej. Najważniejsze z nich to: zbyt wysokie stężenie cholesterolu (sprawdź normy cholesterolu)– osadza się on na ściankach naczyń krwionośnych, zwężając je i utrudniając krążenie. To zmusza serce do bardziej wytężonej pracy, zbyt wysoki poziom cukru – słodka krew jest gęsta, trudniej krąży, serce musi pompować ją szybciej. Udowodniono, że nawet niewielki, ale stale utrzymujący się nadmiar cukru we krwi przyspiesza tętno o 3-4 uderzenia na minutę, nadciśnienie – krew uderzająca z dużą siłą w ściany naczyń uszkadza je i sprawia, że stają się mniej elastyczne, a to utrudnia krążenie, palenie papierosów i picie nadmiernych ilości alkoholu – między innymi sprzyjają nadciśnieniu, a to, jak wiemy, prowadzi do podwyższania tętna. Stan przyspieszonego bicia serca to tachykardia, oznacza częstotliwość pracy serca powyżej 100 uderzeń/minutę. Jego odwrotnością jest bradykardia, czyli bicie serca poniżej 60 uderzeń/minutę. Jak można spowolnić puls? Najlepszym sposobem jest regularna, umiarkowana aktywność fizyczna. Te dwa określenia są bardzo ważne, bowiem jednorazowe wyczyny, np. urządzane raz na jakiś czas biegu wokół osiedla aż do granicy zmęczenia, zwykle przynoszą sercu więcej szkody niż pożytku (zobacz: najlepsze ćwiczenia na serce) Aby rzeczywiście aktywność była korzystna dla zdrowia, powinna być dostosowana do naszej kondycji. Jeśli ktoś zatem od dawna nie ruszał się sprzed telewizora, raczej powinien zacząć od kilkunastominutowych marszów, stopniowo zwiększając ich tempo i czas. Najlepiej uprawiać sport co najmniej 3-4 razy w tygodniu po minimum pół godziny. Trzeba przy tym kontrolować puls, by nie forsować nadmiernie swojego układu krążenia. Co oznacza za niski puls? Bradykardia to stan poniżej 60 uderzeń serca na minutę u dorosłego człowieka. Jeśli przyczyna takiego stanu rzeczy jest nieznana, wymaga jedynie obserwacji. Najczęściej jednak zbyt niskie tętno wiąże się z: niedoczynnością tarczycy (poznaj objawy niedoczynności tarczycy), zatruciem organizmu, zaburzeniami skurczu serca, zaburzeniami elektrolitowymi, zaburzeniami hormonalnymi, bardzo dobrą kondycją fizyczną, stresem. Zbyt niski puls bywa też efektem przyjmowania niektórych leków, jak np. antagonistów wapnia albo beta-adrenolityków, stosowanych w chorobach układu krążenia. Bradykardia, czyli zbyt rzadkie bicie serca, może być stanem zagrażającym zdrowiu i życiu. Może dawać takie objawy jak: omdlenia, zasłabnięcia, drgawki, mroczki przed oczami, zawroty głowy i osłabienie. Bezpieczne tętno podczas wysiłku Podczas ćwiczeń puls rośnie, ale wytrenowany organizm ma lepszą wydolność układu krążenia. By jednak wysiłek był bezpieczny, trzeba przestrzegać pewnych zasad: nie powinno się przekraczać wartości maksymalnego tętna wysiłkowego. Jak obliczyć tętno maksymalne? Odejmując swój wiek od 220 (np. dla osoby czterdziestoletniej maksymalne tętno wynosi 180), pamiętać trzeba, że najlepsze dla serca są ćwiczenia przy pulsie wynoszącym 50-70% tętna maksymalnego. Zatem optymalne tętno podczas wysiłku dla czterdziestolatki to 90-126 uderzeń na minutę. Treść artykułu została pierwotnie opublikowana Więcej o problemach z sercem i układem krążenia:6 wczesnych oznak kobiecego zawałuKiedy kłucie w sercu oznacza nerwoból?Jakie badania przeprowadza się w chorobach serca?Jak wygląda zawał serca u chorych na cukrzycę? prof. dr hab. n. Buszmankardiolog Prezes zarządu i współzałożyciel American Heart of Poland SA, ekspert Polsko-Amerykańskich Klinik Serca, a także konsultant w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu. Członek Polskiego i Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz współtwórca Asocjacji Interwencji Sercowo-Naczyniowych PTK. Absolwent Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, staże odbywał w Herzzentrum w Bad Krozingen (Niemcy), Royal Brompton Hospital w Londynie (Wielka Brytania) czy Deborah Heart and Lung Center w Teksasie (USA). Polski pionier w dziedzinie inwazyjnego leczenia choroby wieńcowej u pacjentów ze zwężeniem pnia lewej tętnicy wieńcowej przy użyciu stentów. Buszman współtworzył także pierwszy polski program interwencyjny leczenia zawałów w Polsce. Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem! Puls nie powinien być ani zbyt szybki, ani za wolny. Zaburzenia pulsu mogą być objawem schorzeń układu krążenia, dlatego nie należy lekceważyć żadnych nieprawidłowości tętna. Warto monitorować poziom własnego pulsu, po to żeby móc wcześnie zareagować i w razie konieczności udać się do lekarza specjalisty. Dowiedz się, jaki powinien być prawidłowy puls i jak mierzyć tętno. spis treści 1. Co to jest puls? 2. Jak mierzyć puls? 3. Normy pulsu 4. Prawidłowa ocena pulsu 5. Wysoki puls 6. Niski puls Jak leczyć niski puls? 7. Puls w trakcie wysiłku fizycznego 8. Tętno spoczynkowe Jak mierzyć tętno spoczynkowe? Za wysokie lub za niskie tętno spoczynkowe 9. Diagnozowanie zaburzeń tętna 10. Leczenie zaburzeń tętna rozwiń 1. Co to jest puls? Puls (inaczej tętno) to potoczna nazwa dla częstotliwości uderzeń serca w ciągu minuty. To falisty ruch naczyń krwionośnych, który zależy od skurczów serca i sprężystości tętnic. Zobacz film: "Prawidłowy pomiar ciśnienia tętniczego" Zbyt wysoki puls (powyżej 100 uderzeń na minutę) to tachykardia (częstoskurcz), natomiast niski puls (poniżej 60) to bradykardia. Oba zjawiska wymagają dalszej diagnostyki. 2. Jak mierzyć puls? Pomiar pulsu można wykonać samemu, ale należy pamiętać, aby zawsze robić to po odpoczynku, albo rano niedługo po przebudzeniu. Emocje oraz wysiłek fizyczny przekłamują wynik badania. Pomiar tętna zwykle wykonuje się na tętnicy promieniowej, czyli jednej z większych naczyń na nadgarstku. Do badania nadają się też inne miejsca: tętnica szyjna zewnętrzna, tętnica ramienna, tętnica udowa, tętnica podkolanowa, tętnica grzbietowa stopy, tętnica podkolanowa. Najwyraźniejsze bicie serca czuć na lewym nadgarstku lub w zagłębieniu na szyi pod żuchwą. Aby zmierzyć puls należy palcem środkowym i wskazującym ucisnąć nadgarstek lub szyję. Kiedy wyczujemy tętno należy włączyć stoper i rozpocząć liczenie skurczów przez 15 sekund. Uzyskany wynik mnożymy razy 4 i uzyskujemy częstotliwość bicia serca przez minutę. Puls można też zbadać przy pomocy ciśnieniomierza, ponieważ większość modeli ma taką funkcję. Mankiet należy założyć wokół ramienia 3 centymetry nad zgięciem łokciowym. Po uruchomieniu urządzenia odczytujemy wynik. Dla pewności można ponownie wykonać badanie po upływie kilku minut i porównać oba odczyty. 3. Normy pulsu Na częstotliwość pulsu ma wpływ wiele czynników, takich jak wiek, stan zdrowia czy styl życia. Wartości prawidłowego pulsu wynoszą: puls płodu - 110-115 uderzeń na minutę, puls niemowląt - 130 uderzeń na minutę, puls dzieci - 100 uderzeń na minutę puls młodzieży - 85 uderzeń na minutę, puls dorosłych - 70 uderzeń na minutę, puls ludzi starszych - 60 uderzeń na minutę. 4. Prawidłowa ocena pulsu Podczas pomiaru pulsu należy zwrócić uwagę na sześć czynników. Częstotliwość tętna to nie jedyny ważny wskaźnik i nie jest potwierdzeniem dobrego stanu zdrowia. Miarowość pulsu to odstępy pomiędzy skurczami serca i siła uderzeń. Wyróżnia się trzy rodzaje nieprawidłowości: niemiarowość zupełna, niemiarowość ekstrasystoliczna, niemiarowość oddechowa. Napięcie tętna to opór tętnicy, który bada się palpacyjnie oraz cecha tętna, wynikająca z ciśnienia tętniczego. Istnieje puls miękki (pulsus mollis) i twardy (pulsus dursus). Wypełnienie pulsu (wysokość fali tętna) to ilość krwi, która wypełnia tętnicę. Jest spowodowane różnicą skurczowo-rozkurczową. Wyróżniamy: puls wysoki (pulsus altus, pulsus magnus) - dobrze wypełniony, puls mały (pulsus parvus) - mała fala, puls nierówny i dziwaczny (pulsus paradoxus) - wypełnienie zmniejszone w momencie głębokiego wdechu, większa fala w trakcie wydechu, puls nitkowaty, równy (pulsus equalis) - ledwo wyczuwalny, puls naprzemienny (pulsus alterans) - naprzemienne fale słabe i silne. Chybkość pulsu to szybkość opróżniania i wypełniania tętnicy. W przypadku pulsu szybkiego (pulsus celer) fala szybko podnosi się i opada Natomiast tętno leniwe (pulsus tardus) to stosunkowo płaska fala przy rozciągniętej różnicy skurczowo-rozkurczowej. Symetria tętna sprawdza z kolei, czy pomiar jest identyczny po lewej i prawej stronie ciała. Rekomendowane przez naszych ekspertów 5. Wysoki puls Jeśli serce bije z częstotliwością powyżej 100 uderzeń na minutę, to mamy do czynienia z tachykardią, czyli częstoskurczem. Wiele czynników wpływa na ilość uderzeń serca, dlatego przyczyny wysokiego pulsu mogą być różne. Przyczyny tachykardii to: stres, nerwica, używki, wysiłek fizyczny, wady serca, niedotlenienie, niewydolność serca, niewydolność krążenia, anemia, gorączka, infekcje, utrata krwi, odwodnienie, nadczynność tarczycy, hipoglikemia. przedawkowanie preparatów obniżających ciśnienie krwi, biegunka, rozedma, dychawica oskrzelowa, zakrzepy i zatory w krążeniu płucnym, picie dużej ilości alkoholu, picie dużej ilości kawy, nałogowe palenie papierosów. 6. Niski puls Niski puls jest dość charakterystyczny u osób bardzo intensywnie trenujących np. dyscypliny wytrzymałościowe. Nie jest to powód do niepokoju. Organizm w tym przypadku wykazuje po prostu niskie tempo spoczynkowe. Dlatego jeśli ktoś regularnie ćwiczy zawodowo lub amatorsko, to mimo młodego wieku może mieć niski puls. Również podczas snu serce bije wolniej. Jednak jeśli ktoś ma niski puls i do tego jeszcze zdarza mu się stracić przytomność lub też ma zawroty głowy, wtedy koniecznością jest wykonanie badań i wizyta u lekarza. Niski puls może również oznaczać, że ktoś ma tzw. bradykardię. Bradykardia, czyli tętno poniżej 60 uderzeń na minutę może wystąpić w przebiegu schorzeń, takich jak: niedoczynność tarczycy, choroby serca, zespół chorego węzła zatokowego, choroby układu nerwowego, choroby metaboliczne. Niski puls związany z bradykardią może oznaczać, że dana osoba cierpi na choroby serca. Zaliczyć do nich można wady wrodzone lub też chorobę niedokrwienną. Niski puls czasami jest spowodowany przyjmowaniem leków nasercowych, przeciwdepresyjnych, a także takich, które obniżają wysokie ciśnienie krwi. Bradykardia może też być spowodowana chorobą tarczycy oraz wątroby. Pojawia się też przy hipotermii i urazach mózgu. Także podczas menopauzy mogą pojawić się zaburzenia. Niski puls może wywołać również bardzo intensywny wysiłek fizyczny lub przyjmowane leki. Objawy niskiego pulsu to: osłabienie, zawroty głowy, duszności, omdlenie, zmęczenie, kołatanie serca, mroczki przed oczami. Jak leczyć niski puls? Radzenie sobie ze zjawiskiem jakim jest niski puls zależy od przyczyny jego powstania. Dlatego najpierw najlepiej jest zasięgnąć porady u specjalisty. Lekarz zleci najpewniej badania EKG lub bardziej specjalistyczne testy. Ostatecznością jest wszczepienie pacjentowi stymulatora serca. 7. Puls w trakcie wysiłku fizycznego Podczas ćwiczeń fizycznych puls wzrasta, jednak nie powinien być zbyt wysoki. Maksymalne tętno wysiłkowe (HRmax) to granica, której nie należy przekraczać w czasie intensywnych treningów. Puls wysiłkowy można obliczyć, korzystając z następującego wzoru: HRmax = 220 - wiek. Jeśli ćwiczymy po to, aby schudnąć, w czasie treningu puls powinien utrzymywać się na poziomie 60-80 procent HRmax. 8. Tętno spoczynkowe Tętno spoczynkowe to puls mierzony po odpoczynku nie krótszym niż 10 minut. Najbardziej wiarygodny wynik tętna spoczynkowego otrzymasz zaraz po przebudzeniu. Tętno informuje o częstotliwości bicia serca. Mierzy sie je licząc wyczuwalne uderzenia serca w ciągu minuty. Tętno spoczynkowe, u zdrowego człowieka waha się w granicach od 60 do 80 uderzeń na minutę. Pomiaru można dokonać z żyły powierzchniowej, znajdującej się na szyi czy przedramieniu. Tętno jest zależne od grubości ścian tętniczych, od wieku badanego oraz od jego trybu życia. Tętno spoczynkowe można mierzyć kilkoma sposobami, po pierwsze można je wyczuć z głównych tętnic, znajdujących się na nadgarstku, szyi czy udzie. Po drugie do mierzenia tętna spoczynkowego służą specjalne urządzenia - pulsoksymetry. Trzecim sposób mierzenia tętna spoczynkowego, to badanie ciśnieniomierzem elektrycznym, dzięki niemu dowiemy się także, ile wynosi nasze ciśnienie krwi. Jak mierzyć tętno spoczynkowe? Aby dokładnie określić, ile wynosi nasze tętno spoczynkowe, należy wiedzieć jak precyzyjnie wykonać pomiar. Do jednej z głównych tętnic przykładamy koniec palca wskazującego i środkowego i mocniej przyciskamy punkt, w taki sposób, aby poczuć puls. Pomiar tętna spoczynkowego to liczba drgań tętnicy, jaka wyjdzie nam podczas minutowego pomiaru – uciskania tętnicy. Najlepsze do pomiaru są profesjonalne przyrządy, dlatego dobrze jest się w taki zaopatrzyć. Są niedrogie, a zawsze dowiemy się, czy nasze ciśnienie i puls nie są za wysokie albo za niskie. Prawidłowe tętno spoczynkowe jest zależne od wielu czynników. Jednym z nich jest wiek badanej osoby. W związku z tym optymalne tętno spoczynkowe przedstawia się następująco: zdrowa osoba dorosła – od 60 do 100 uderzeń na minutę; tętno u dzieci do pierwszego miesiąca życia – od 100 do 180 uderzeń na minutę; tętno u dzieci do 1. roku życia – 130 uderzeń na minutę; tętno u dzieci – od 70 do 100 uderzeń na minutę; tętno u osób starszych – około 60 uderzeń na minutę. Inaczej przedstawia się pomiar tętna spoczynkowego u osób uprawiających regularnie sport. U nich tętno spoczynkowe może wynosić jedynie około 50 uderzeń na minutę. Za wysokie lub za niskie tętno spoczynkowe Tętno spoczynkowe może być za wysokie, ale także za niskie. Jeżeli mierzone tętno spoczynkowe jest o wiele wyższe niż dana norma, to może to być objawem tachykardii, czyli zbyt szybkiego bicia serca spowodowanego chorobą lub stresem. Oprócz tachykardii wyższe tętno występuje u osób, które: spożywają dużo kofeiny; są otyłe; są nadmiernie zestresowane; mają zaburzenia hormonalne; mają wysoką gorączkę. Jeżeli skurcze serca występują za rzadko, to mogą świadczyć o bradykardii. Podczas niskiego tętna spoczynkowego mogą występować omdlenia lub utraty przytomności. Bradykardię mogą powodować choroby, takie jak: niedokrwienie serca, hiperglikemia czy niedoczynność tarczycy. 9. Diagnozowanie zaburzeń tętna W przypadku podejrzeń zaburzeń tętna lekarz osłuchuje pacjenta, a kolejno mierzy im tętno. Następnie wykonuje się EKG lub zakłada się Holter EKG. To technika, umożliwiająca monitorowanie pracy serca przez całą dobę. Zdarza się również, że chory jest kierowany na echo serca. Podstawowym badaniem jest również morfologia krwi, która ujawni ewentualny niedobór minerałów lub anemię. Brak witamin i niektórych składników w organizmie może wywołać problemy z niskim pulsem. 10. Leczenie zaburzeń tętna Leczenie zaburzeń tętna zależy od przyczyny i jest indywidualnie dostosowywane do pacjenta. Chory powinien ograniczyć sól w diecie, uprawiać więcej sportu i spacerować. Często zlecane jest leczenie farmakologiczne lub wizyta w ośrodkach uzdrowiskowych. W przypadku braku efektów u niektórych osób konieczne jest wszczepienie stymulatora serca. Potrzebujesz wizyty, badania lub e-recepty? Wejdź na gdzie umówisz się do lekarza od ręki. Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki. polecamy

bicie serca u 2 latka